Prawa kobiet w ciąży

Kobiety w ciąży objęte są szczególnymi prawami i przywilejami. Niestety różnie bywa z ich respektowaniem. Bardzo często są one łamane, szczególnie przez pracodawców. A my, kobiety, same na to pozwalamy. Oczywiście, nie dlatego, że jest nam to obojętne, tylko po prostu często nie jesteśmy świadome swoich praw. Dlatego też warto się z nimi zapoznać i zadbać o swoją sytuację. Bo kto zadba o nas lepiej, niż my same? NIKT. Dlatego walczmy o swoje prawa i korzystajmy z przywilejów, bo to od nich zależy nasze dobro, a także zdrowie.

 

Jak wygląda sytuacja ciężarnej kobiety w pracy?

    • nie może pracować dłużej, niż 8 godzin dziennie, nawet gdyby sama prosiła o nadgodziny

    • nie może pracować na nocnych zmianach (od 21 do 7); jeżeli na obecnie zajmowanym stanowisku nie ma takiej możliwości, pracodawca powinien przenieść ją na inne stanowisko, przy zachowaniu takiej samej pensji; nawet jeśli docelowe stanowisko zakłada niższą pensję, kobieta powinna dostać dodatek wyrównawczy; jeśli nie istnieje możliwość zmiany stanowiska, pracodawca jest obowiązany zwolnić kobietę z obowiązku świadczenia pracy aż do dnia porodu, oczywiście przy zachowaniu stałego wynagrodzenia

    • nie może pracować w warunkach szkodliwych i zagrażających zdrowiu bez względu na stopień narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia lub niebezpieczne; nie może wykonywać pewnych czynności, jak na przykład, dźwiganie towarów, czy długotrwała praca przed komputerem (wszystkie pozostałe czynności można znaleźć w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10.09.1996 r.)

    • nie może zostać delegowana poza miejsce pracy, jeśli nie wyrazi na to zgody

    • nie może zostać zatrudniona w przerywanym systemie czasu pracy, jeśli nie wyrazi na to zgody

    • ma prawo do uzyskania zwolnienia z pracy na zlecone przez lekarza badania związane z ciążą, jeśli nie mogą one zostać przeprowadzone poza godzinami pracy; zwolnienie obejmuje czas wykonywania badań, czas dojazdu oraz inne czynności związane z badaniami, jak odbiór wyników, czy wizyta u lekarza; w takich sytuacjach kobieta zachowuje prawo do 100% wynagrodzenia za pracę

    • pracodawca ma obowiązek dostosować warunki pracy, jeśli lekarz zadecyduje, że kobieta nie może wykonywać dotychczasowych obowiązków lub musi ograniczyć swój czas pracy; w takim przypadku kobiecie należy się dodatek wyrównawczy, który zapewni jej takie same wynagrodzenie, jakie pobierała do tej pory; jeśli sytuacja kobiety ulegnie zmianie i ustaną przyczyny uzasadniające dostosowanie warunków pracy, pracodawca jest obowiązany przywrócić ją na poprzednie stanowisko

    • ma prawo do 270 dni zwolnienia chorobowego z zasiłkiem w wysokości 100% wynagrodzenia; jeśli ilość dni zostanie przekroczona, kobieta powinna złożyć do ZUS wniosek o wypłatę świadczenia rehabilitacyjnego

    • może rozpocząć urlop macierzyński co najmniej 2 tygodnie przed przewidywaną datą porodu; może wykorzystać maksymalnie 6 tygodni; jeśli chce z tego skorzystać musi dostarczyć pracodawcy zaświadczenie od lekarza z przewidywalną datą porodu

    • ochrona zatrudnienia; pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę przez cały okres ciąży; najlepiej chronione są kobiety zatrudnione na umowę na czas nieokreślony, znajdują się w okresie ochronnym od chwili zajścia w ciążę. Przepisy prawne nie precyzują dokładnego terminu, w przeciągu którego kobieta powinna powiadomić o tym fakcie pracodawcę. Jeśli zostanie zwolniona, będąc już w ciąży, może odwołać się od tej decyzji do sądu pracy, bez względu na to, czy dostarczyła swojemu pracodawcy zaświadczenie od lekarza, potwierdzające, że jest w ciąży, czy nie; nie może zostać zwolniona nawet w przypadku, gdy zaszła w ciążę w trakcie trwania okresu wypowiedzenia

Są jednak pewne wyjątki, kiedy umowa może zostać rozwiązana:

– gdy zakład pracy znajduje się w stanie likwidacji lub upadłości; w tym przypadku kobiecie przysługuje zasiłek wypłacany przez ZUS do dnia porodu

– gdy pojawią się przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy kobiety i zakładowa organizacja związkowa wyraziła na to zgodę

 

A co jeśli kobieta nie jest zatrudniona na czas nieokreślony?

    • okres próbny: jeśli okres próbny nie przekracza 1 miesiąca, kobieta nie jest objęta ochroną; natomiast jeśli jest dłuższy, niż 1 miesiąc i uległby rozwiązaniu po trzecim miesiącu ciąży, musi zostać przedłużony do dnia porodu;
      posłużmy się przykładem: Ania została zatrudniona na 3 miesięczny okres próbny. Pod koniec pierwszego miesiąca pracy dowiedziała się, że jest w drugim miesiącu ciąży. Po trzech miesiącach pracodawca chciał rozwiązać z nią umowę, ale z racji tego, że była w czwartym miesiącu ciąży, nie mógł tego zrobić.
      Druga sytuacja: Basia została zatrudniona na 3 miesięczny okres próbny. Pod koniec drugiego miesiąca pracy dowiedziała się, że jest w pierwszym miesiącu ciąży. Niestety pracodawca mógł rozwiązać z nią umowę po 3 miesiącach, ponieważ była wtedy w drugim miesiącu ciąży.
    • umowa na czas określony: jeśli umowa uległaby rozwiązaniu po trzecim miesiącu ciąży, musi zostać przedłużona do dnia porodu; dlatego w takiej sytuacji warto poczekać z przekazaniem pracodawcy informacji o ciąży do końca 3. miesiąca ciąży

    • umowa na zastępstwo: umowa kończy się z dniem powrotu do pracy osoby zastępowanej, bez względu na to, w jakim okresie ciąży jesteś, może to być nawet kilka dni przed porodem

  • umowa zlecenie, umowa o dzieło: niestety, te rodzaje umów nie są stosunkiem pracy, więc kobieta nie jest chroniona żadnymi przepisami zawartymi w Kodeksie Pracy; umowa więc może zostać wypowiedziana; co więcej kobieta nie ma zagwarantowanych ustawowo żadnych praw wynikających z faktu bycia w ciąży, takich jak zakaz wykonywania pracy na nadgodzinach lub na nocnej zmianie, zwolnienie na zlecone przez lekarza badania
  • staż: pracodawca nie ma obowiązku przedłużania stażu; jeśli wykonywane obowiązki podczas stażu zagrażają ciąży, staż powinien zostać przerwany
  • umowa o pracę tymczasową: pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, jednak umowa nie przedłuża się do dnia porodu, lecz ulega rozwiązaniu w terminie wskazanym w umowie

 

Jakie są jeszcze inne prawa i przywileje ciężarnych kobiet?

  • bezpłatna opieka zdrowotna, bez względu na to, czy kobieta jest ubezpieczona, czy nie; opieka trwa przez cały okres ciąży, poród i przez okres połogu; obejmuje wizyty kontrolne u lekarza, zlecone badania, poród, opiekę okołoporodową oraz połogową
  • wybór szpitala do porodu, wybór pozycji do rodzenia, darmowy poród rodzinny
  • komunikacja miejska: pierwszeństwo w zajmowaniu miejsca siedzącego specjalnie oznaczonego dla kobiet w ciąży; w przypadku problemu z wyegzekwowaniem tego przywileju, obsługa pojazdu jest obowiązana pomóc kobiecie
  • kolejka do kasy: obecnie nie ma obowiązku obsługiwania kobiet w ciąży poza kolejnością, chyba, że polityka sklepu przewiduje inaczej; w supermarketach często są specjalnie oznaczone kasy, gdzie kobietom w ciąży należy się pierwszeństwo; natomiast w innych kolejkach, jak np. u lekarza, czy w urzędach kobieta może liczyć tylko i wyłącznie na uprzejmość innych ludzi
  • opieka socjalna: kobiecie w ciąży przysługuje świadczenie pieniężne lub świadczenie w naturze (wyprawka), jeśli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza miesięcznie kwoty 316 zł; świadczenie pieniężne jest przyznawane w okresie od 8 miesiąca ciąży do 2 miesiąca życia dziecka, natomiast świadczenie w naturze – od narodzenia dziecka do ukończenia przez nie 2 miesiąca życia

 

Terminy, które warto pamiętać:

8. – 9. tydzień ciąży

Należy pamiętać o wizycie u ginekologa. Po pierwsze warto wtedy pomyśleć o wykonaniu pierwszego USG, a po drugie wizyta jest niezbędna, aby uzyskać prawo do jednorazowego zasiłku po urodzeniu dziecka. Do otrzymania becikowego wymagane jest przedstawienie zaświadczenia lekarskiego o pozostawaniu pod opieką medyczną przez okres co najmniej od 10 tygodnia ciąży do dnia porodu.

W tym czasie warto również zadbać o swoją sytuację w pracy, ponieważ kobiecie w ciąży należą się szczególne przywileje. Dlatego też dla własnego bezpieczeństwa i zdrowia, powinna poinformować pracodawcę o swojej sytuacji jak najszybciej.

 

14. tydzień ciąży

Kobieta w ciąży nie może zostać już zwolniona bez względu na to, czy jest zatrudniona na czas nieokreślony, czy określony. Dlatego jeśli wcześniej tego nie zrobiła, teraz jest odpowiedni moment, aby poinformować pracodawcę o tym, że jest w ciąży.

 

34.tydzień ciąży

Można już rozpocząć urlop macierzyński, aby to zrobić, należy dostarczyć pracodawcy zaświadczenie od lekarza z przewidywalną datą porodu.

TO TEŻ CIĘ ZAINTERESUJE
Facebooktwittergoogle_pluspinterest
  • Dziękuję za miłe słowa 🙂

  • To prawda, ale często, bojąc się, że stracimy pracę, nie upominamy się o swoje prawa, co nie polepsza naszej sytuacji.

  • Niestety, w wielu przypadkach prawo to jedno, a jego przestrzeganie to już odrębna kwestia 🙁 Ogólnie powinniśmy zacząć od tego, że cały system sądownictwa pozostawia wiele do życzenia, co często umożliwia pracodawcom łamanie praw, a co gorsza, my sami nie jesteśmy w stanie nic z tym zrobić. Według mnie, w takiej sytuacji pracodawca powinien zostać ukarany na mocy sprawy karnej, ale niestety żaden wyrok nie zrekompensuje tego co się stało 🙁 Trzymam kciuki, aby wszystko ułożyło się pomyślnie 🙂

  • Mam nadzieję, że komuś się przyda 🙂

  • Niestety, szczególnie jeśli chodzi o pracodawców, wielu z nich wręcz łamie te prawa, a przez to, że my , kobiety, nic z tym nie robimy, oni czują się bezkarni. I w ten właśnie sposób tworzy się błędne koło.

  • Super, że takie wydarzenia są organizowane, bo dzięki nim wiele kobiet dowiaduje się istotnych rzeczy.

  • Jeśli chodzi o przywilej pierwszeństwa to czasami się zastanawiam, czy społeczeństwo nie jest świadome, czy po prostu nie chce być świadome.

  • Mam nadzieję, że okaże się przydatny.

  • Dokładnie i przez to, że niektóre z nas ich nie znają, to pracodawca może z łatwością je łamać.

  • Dziękuję 🙂

  • Mam nadzieję, że kiedyś ktoś skorzysta 🙂

  • Ja również znam takie przypadki. Niestety, kobiety boją się robić coś z tym dalej. Prawdą jest też, że nasz system prawa pracy nie działą tak jak powinien, a pracodawcy to skrzętnie wykorzystują.

  • Poruszyłaś bardzo ważną kwestię. Niestety, ja znam wiele przypadków, kiedy kobiety były świadome, ale położne nie wyraziły zgody. Jeśli jesteśmy bardzo zdeterminowane, to oczywiście będziemy walczyły o swoje nawet podczas porodu, ale niestety nie każdy ma na to siłę w takiej sytuacji.

  • Proszę bardzo 🙂 Niestety, jak we wszystkich dziedzinach, w tej również łamanie prawa jest powszechne.

  • Znam to z własnego przypadku, bo sama się bałam. Niestety, ale obecnie istnieje przekonanie, że na nasze miejsce jest 20 innych osób, które nie zamierzają mieć dzieci i chętnie zajmą nasze stanowisko.